What If These Were Never Separate Issues? — Institutional Dismantling of Freedom of Association in Cambodia
For years, Cambodia's political opposition, trade unions, independent media, environmental advocates, sovereignty activists, and other independent voices have often been discussed as separate issues. Political parties were treated as a democracy issue. Trade unions were treated as a labor issue. Independent media was treated as a press freedom issue. Environmental and sovereignty activists or advocates were treated as issue-specific concerns.
What if they were all part of the same process?
What if the issue was never simply political opposition, labor rights, press freedom, environmental advocacy, or sovereignty activism? What if these developments reflected a broader process involving the weakening or silencing of independent institutions and voices capable of providing accountability, representing competing interests, and offering meaningful alternatives to a monopoly of power?
This week, comments were submitted to the United Nations Human Rights Committee on Draft General Comment No. 38 concerning freedom of association under Article 22 of the International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR). The submission uses Cambodia as a case study to examine that question.
Cambodia's systematic process of dismantling and silencing independent institutions and voices affected far more than political parties, trade unions, journalists, environmental advocates, or sovereignty activists. As those institutions and voices weakened, many of the mechanisms capable of holding power accountable disappeared with them. The effects are now visible in broader governance challenges, including corruption, sovereignty concerns, transnational criminal activity, cyber-scam operations, trafficking networks, and growing regional instability.
Cambodia is one of the clearest examples of how freedom of association can be dismantled, and how the removal of independent institutions and voices can produce wider consequences for governance, accountability, and public life.
The deeper question now is what kind of society becomes possible when independent institutions and voices disappear. Political parties, trade unions, independent media, civil society organizations, activists, and advocates are not simply interest groups. They are part of the civic infrastructure where citizens participate in public life, represent competing interests, hold power accountable, and help shape their country's future. When these institutions and voices are weakened, silenced, or removed, how can citizens meaningfully shape the future of their society and contribute to the long-term stability, prosperity, and security of both their country and the region?
What You Can Do
Share the recent “Submission to the United States Trade Representative in Support of Findings on Cambodia’s Failure to Enforce Rules Against Forced Labor” with your local representatives and ask them to support policies that link trade benefits and economic engagement to measurable improvements in labor rights, accountability, and the rule of law in Cambodia.
Stay informed about international policy and economic initiatives that can help create incentives for reform and accountability.
Sign up for Save Cambodia's alerts and updates to stay informed about upcoming advocacy opportunities and ongoing efforts.
ការរំលាយសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបង្កើតសមាគមនៅកម្ពុជាតាមរយៈយន្តការស្ថាប័ន — ប្រសិនបើបញ្ហាទាំងនេះមិនមែនជាបញ្ហាដាច់ដោយឡែកពីគ្នាតាំងពីដើមមក?
អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមកហើយ ដែលក្រុមអ្នកនយោបាយប្រឆាំង សហជីពកម្មករ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ អ្នកតស៊ូមតិផ្នែកបរិស្ថាន សកម្មជនការពារអធិបតេយ្យភាព និងសារព័ត៌មានឯករាជ្យផ្សេងៗទៀតនៅកម្ពុជា តែងតែត្រូវបានគេលើកយកមកពិភាក្សាជាបញ្ហាដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ បញ្ហាគណបក្សនយោបាយត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាបញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។ សហជីពត្រូវបានចាត់ទុកថាជាបញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យការងារ។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យត្រូវបានចាត់ទុកថាជាបញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងសេរីភាពសារព័ត៌មាន។ ចំណែកឯសកម្មជន ឬអ្នកតស៊ូមតិផ្នែកបរិស្ថាន និងអ្នកតស៊ូមតិដើម្បីអធិបតេយ្យភាពវិញ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាក្រុមដែលមានការព្រួយបារម្ភលើបញ្ហាជាក់លាក់ណាមួយប៉ុណ្ណោះ។
ចុះប្រសិនបើបញ្ហាទាំងអស់នេះកើតចេញពីផ្នែកមួយនៃដំណើរការតែមួយ?
ចុះប្រសិនបើបញ្ហាទាំងនេះមិនមែនគ្រាន់តែជារឿងរ៉ាវសាមញ្ញរបស់អ្នកនយោបាយប្រឆាំង របស់សិទ្ធិការងារ របស់សេរីភាពសារព័ត៌មាន ការតស៊ូមតិផ្នែកបរិស្ថាន ឬសកម្មភាពការពារអធិបតេយ្យភាពប៉ុណ្ណោះទេ? ចុះប្រសិនបើការវិវត្តទាំងនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីដំណើរការដ៏ទូលំទូលាយមួយ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើឱ្យចុះខ្សោយ ឬការបំបិទសំឡេងស្ថាប័ន និងសំឡេងឯករាជ្យនានា ដែលមានសមត្ថភាពក្នុងការធានាឱ្យមានគណនេយ្យភាព តំណាងឱ្យផលប្រយោជន៍ផ្សេងៗគ្នា និងផ្តល់នូវជម្រើសដ៏មានអត្ថន័យជាវិជ្ជមាន ដើម្បីប្រឈមនឹងការក្តោបក្តាប់អំណាចដោយផ្តាច់មុខ?
នៅសប្តាហ៍នេះ យើហបានដាក់បញ្ជូនមតិយោបល់នានាទៅកាន់គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ពាក់ព័ន្ធនឹងសេចក្តីព្រាងសេចក្តីអត្ថាធិប្បាយទូទៅលេខ ៣៨ (Draft General Comment No. 38) ស្តីពីសេរីភាពនៃការបង្កើតសមាគម ក្រោមមាត្រា ២២ នៃកតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិស្តីពីសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយ (ICCPR)។ ការដាក់ជូនមតិយោបល់នេះបានយកករណីប្រទេសកម្ពុជាមកសិក្សាដើម្បីពិនិត្យមើលបញ្ហានេះ។
ដំណើរការជាប្រព័ន្ធរបស់កម្ពុជាក្នុងការរំលាយ និងបំបិទសំឡេងស្ថាប័នឯករាជ្យនានា បានជះឥទ្ធិពលលើវិស័យជាច្រើន មិនមែនត្រឹមតែទៅលើគណបក្សនយោបាយប្រឆាំង សហជីព អ្នកសារព័ត៌មាន អ្នកតស៊ូមតិផ្នែកបរិស្ថាន ឬសកម្មជនការពារអធិបតេយ្យភាពប៉ុណ្ណោះទេ។ នៅពេលដែលស្ថាប័ន និងសំឡេងទាំងនោះចុះខ្សោយ យន្តការជាច្រើនដែលមានសមត្ថភាពទាមទារឱ្យមានគណនេយ្យភាព ការទទួលខុសត្រូវពីអ្នកកាន់អំណាច ក៏ត្រូវបានបាត់បង់ទៅជាមួយគ្នាដែរ។ ផលប៉ះពាល់ទាំងនេះអាចមើលឃើញយ៉ាងច្បាស់តាមរយៈបញ្ហាប្រឈមធំៗផ្នែកអភិបាលកិច្ច រួមមានអំពើពុករលួយ កង្វល់ពាក់ព័ន្ធនឹងអធិបតេយ្យភាព សកម្មភាពឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ប្រតិបត្តិការបោកប្រាស់តាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត បណ្តាញជួញដូរមនុស្ស និងអស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ដែលកំពុងកើនឡើងយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់។
កម្ពុជាបានក្លាយជាឧទាហរណ៍មួយយ៉ាងច្បាស់បំផុត ដែលបង្ហាញពីការរៀបចំជាប្រព័ន្ធរបស់អ្នកកាន់អំណាច ដើម្បីលុបបំបាត់សេរីភាពនៃការបង្កើតសមាគម។ របៀបដែលអ្នកមានអំណាចដកចេញស្ថាប័ន និងបណ្តាញព័ត៌មានឯករាជ្យនានាអាចបង្កឱ្យមានផលវិបាកកាន់តែទូលំទូលាយធ្ងន់ធ្ងរឡើងដល់អភិបាលកិច្ច គណនេយ្យភាព ការទទួលខុសត្រូវ និងជីវភាពសង្គម។
សំណួរដ៏ស៊ីជម្រៅនៅពេលនេះគឺថា តើសង្គមកម្ពុជានឺងក្លាយជាសង្គមបែបណានៅពេលដែលស្ថាប័ន និងសំឡេងឯករាជ្យទាំងនោះបាត់បង់ទៅ? គណបក្សនយោបាយ សហជីព ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ អង្គការសង្គមស៊ីវិល សកម្មជន និងអ្នកតស៊ូមតិ មិនមែនគ្រាន់តែជាក្រុមសាមញ្ញដែលមានត្រឺមតែផលប្រយោជន៍ជាក់លាក់ណាមួយប៉ុណ្ណោះទេ។ ពួកគេគឺជាផ្នែកមួយនៃរចនាសម្ព័ន្ធសង្គមស៊ីវិល ដែលពលរដ្ឋចូលរួមក្នុងជីវភាពសង្គម តំណាងឱ្យផលប្រយោជន៍ផ្សេងៗគ្នា ទាមទារឱ្យមានគណនេយ្យភាពពីអ្នកកាន់អំណាច និងជួយកំណត់ទិសដៅអនាគតរបស់ប្រទេសជាតិ។ នៅពេលដែលស្ថាប័ន និងសំឡេងទាំងនោះត្រូវបានធ្វើឱ្យចុះខ្សោយ ត្រូវបានបំបិទ ឬត្រូវបានលុបបំបាត់ តើអនាគតរបស់ពលរដ្ឋនៅក្នុងសង្គម អាចកំណត់ថានឺងត្រចះត្រចង់ប្រកបដោយអត្ថន័យជាវិជ្ជមាន និងរួមចំណែកដល់ស្ថិរភាព ភាពរីកចម្រើន និងសន្តិសុខរយៈពេលវែង ទាំងសម្រាប់មាតុភូមិរបស់ពួកគាត់ និងសម្រាប់តំបន់ទាំងមូលបានដោយរបៀបណា ?
អ្វីដែលលោកអ្នកអាចធ្វើបាននៅពេលនេះគឺ៖
ចែករំលែកឯកសារថ្មីៗស្តីពី «ការដាក់ជូនរបាយការណ៍ទៅកាន់តំណាងពាណិជ្ជកម្មសហរដ្ឋអាមេរិក (USTR) ដើម្បីគាំទ្រដល់ការរកឃើញអំពីការបរាជ័យរបស់កម្ពុជាក្នុងការអនុវត្តច្បាប់ប្រឆាំងនឹងពលកម្មដោយបង្ខំ» ទៅកាន់តំណាងរាស្ត្រនៅក្នុងតំបន់របស់លោកអ្នក ដោយស្នើឱ្យពួកគាត់គាំទ្រគោលនយោបាយដែលភ្ជាប់អត្ថប្រយោជន៍ពាណិជ្ជកម្ម និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច ទៅនឹងការកែលំអជាក់ស្តែងលើសិទ្ធិការងារ គណនេយ្យភាព ការទទួលខុសត្រូវ និងនីតិរដ្ឋនៅកម្ពុជា។
តាមដានព័ត៌មានអំពីគោលនយោបាយអន្តរជាតិ និងគំនិតផ្តួចផ្តើមផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ដែលអាចជួយបង្កើតកត្តាជំរុញឱ្យមានការកែទម្រង់ និងគណនេយ្យភាព។
សូមចុះឈ្មោះ ដើម្បីទទួលបានការជូនដំណឹងបន្ទាន់ និងព័ត៌មានថ្មីៗពីអង្គការ សេវខេមបូឌា ដែលជាឱកាសដល់លោកអ្នកក្នុងការតស៊ូមតិ និងក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដែលកំពុងតែអនុវត្តបន្តទៅមុខទៀត។