Supplemental for Indicator #4: Signs of Meaningful and Sustainable Implementation That Goes Beyond Visible Enforcement Actions
The August 7 discussion raised an important question, if success is not measured solely by visible enforcement actions, such as raids, arrests, site closures, and deportations, then what developments indicate that meaningful implementation and long-term reform are actually taking place?
This question was also opened to the Khmer community, both in-country and its diaspora. Among the submissions received, more than 55% originated from Cambodia and approximately 27% from the United States. The responses received along with international reports, became increasingly clear that Cambodia's system has entered into a new phase, developing a greater capacity to absorb public scrutiny, international pressure, and enforcement efforts while preserving many of the conditions that enabled authoritarian consolidation and foreign criminal networks to take root and expand in the first place. It has also demonstrated an increasing ability to systematically adapt to pressure in ways that preserve the conditions, structures, and sources of legitimacy that sustain it rather than weaken them.
Visible enforcement actions remain important indicators of activity, and the following three practical assessments help determine whether those actions are also weakening the foundations that sustain these networks, limiting their ability to survive, and producing verifiable accountability.
Accountability reaches enabling structures: Cambodia has had decades to learn how to navigate public scrutiny and international pressure. The Hun Sen and Hun Manet regime has become increasingly sophisticated in determining when to act, how far to proceed, and when to pull back once pressure subsides or its immediate objectives have been secured. This allows visible actions to occur without accountability necessarily reaching the relationships, sources of protection, and institutional interests that sustain the operations. The relevant assessment is therefore whether U.S. attention and accountability efforts are maintained long enough, and applied precisely enough, to reach and dismantle those enabling structures rather than allowing another cycle of managed response and system preservation.
The system loses its ability to relocate and regenerate: The regime has built a system designed to anticipate intervention and survive enforcement actions. Its operations remain portable and can embed themselves within commercial and property infrastructures and networks, allowing criminal activity to continue even when individual actors are removed or specific locations are closed.
In October 2025, the U.S. and United Kingdom announced major sanctions and financial enforcement actions against Cambodia’s scam networks. The regime responded by announcing that nearly 200 scam locations had been sealed. Yet, international reporting later found that many operations relocated, demonstrating that enforcement disrupted parts of the system without eliminating the operational capacity to regenerate.
Accountability becomes routine and verifiable: Temporary actions taken in response to public exposure and international pressure by the Hun Sen and Hun Manet regime is a normal and predictable practice. These actions can still represent a sign of progress, but the more important question is whether the government's claims of progress can be independently verified. Because victims often provide one of the clearest windows into the operation itself, they also serve as one of the clearest measures of whether claimed progress is real. Meaningful and sustainable implementation becomes increasingly visible when investigations are proactive, victims are consistently identified and safeguarded, and Cambodia fully cooperates with the U.S. through investigations, interrogations, and intelligence-sharing that allow the results to be verified rather than accepted solely through Cambodian government announcements.
Although this note responds specifically to the fourth proposed field-based indicator, the larger conclusion applies across all four indicators. Scam operations, along with broader sovereignty and territorial concerns that have contributed to regional instability are one manifestation of broader governance and accountability failures, while also revealing a larger challenge. In the context of Cambodia, the response to these issues demonstrates how modern authoritarian systems can increasingly adapt to pressure, generate visible action, and reinforce legitimacy without necessarily producing effective and sustainable reform. As their system evolves, the assessment and implementation by the U.S. must evolve with it.
បំពេញបន្ថែមសម្រាប់សូចនាករទី៤៖ សញ្ញានៃការអនុវត្តប្រកបដោយអត្ថន័យជាវិជ្ជមាន និងនិរន្តរភាព លើសពីវិធានការអនុវត្តច្បាប់ដែលអាចមើលឃើញជាក់ស្តែងទៅទៀត។
កិច្ចពិភាក្សានៅថ្ងៃទី ៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ រវាងសហគមន៍ខ្មែរ និងមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក បានលើកឡើងនូវសំណួរដ៏សំខាន់មួយថា៖ ប្រសិនបើយើងមិនវាស់វែងភាពជោគជ័យ ដោយសម្រេចយកត្រឹមតែតាមរយៈវិធានការអនុវត្តច្បាប់ដែលអាចមើលឃើញជាក់ស្តែង ដូចជាការចុះបង្ក្រាប ការចាប់ខ្លួន ការបិទទីតាំង និងការបណ្តេញចេញជាដើមនោះ តើមានការវិវត្តអ្វីខ្លះដែលអះអាងបញ្ជាក់បង្ហាញថា ការអនុវត្តទាំងនោះមានប្រសិទ្ធភាពពិត និងផ្តល់ការកែទម្រង់ក្នុងរយៈពេលវែងតទៅមុខទៀត ដែលច្បាស់ជានឹងប្រព្រឹត្តទៅបានយ៉ាងពិតប្រាកដ?
សំណួរនេះក៏ត្រូវបានបើកចំហសម្រាប់សហគមន៍ខ្មែរផងដែរ ទាំងពលរដ្ឋខ្មែរដែលរស់នៅក្នុងប្រទេស និងនៅឯនាយសមុទ្រ តាមរយៈស្ថិតិរបស់អង្គការ សេវខេមបូឌា។ ក្នុងចំណោមមតិយោបល់ដែលទទួល ជាង ៥៥% មកពីប្រទេសកម្ពុជា និងប្រមាណ ២៧% មកពីសហរដ្ឋអាមេរិក។ ការឆ្លើយតបទាំងនេះ រួមជាមួយនឹងរបាយការណ៍អន្តរជាតិផងដែរ បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ប្រព័ន្ធដឹកនាំរបស់រដ្ឋអំណាចកម្ពុជាបានឈានចូលដល់ដំណាក់កាលថ្មីមួយ ដែលសមត្ថភាពមានកាន់តែខ្លាំងឡើងក្នុងការទប់ទល់នឹងការត្រួតពិនិត្យពីសំណាក់សាធារណជន ពីសំណាក់សម្ពាធអន្តរជាតិ និងការទប់ទល់នឺងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងអនុវត្តច្បាប់ ក្នុងពេលដែលរដ្ឋអំណាចនៅតែមានលទ្ធភាពរក្សាបាននូវលក្ខខណ្ឌជាច្រើន ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការប្រមូលផ្តុំពង្រឹងអំណាចបែបផ្តាច់ការ និងការចាក់ឫស ព្រមទាំងពង្រីកបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មបរទេសតាំងពីដំបូងមក កាន់តែខ្លាំងទៅទៀត។ ទាំងនេះក៏បានបង្ហាញផងដែរថា សមត្ថភាពរបស់រដ្ឋអំណាចកាន់តែកើនឡើងជាលំដាប់ក្នុងការសម្របសម្រួលខ្លួនឯងទៅនឹងសម្ពាធតាមបែបផែនជាប្រព័ន្ធ ដើម្បីគ្រាន់តែរក្សាទុកនូវលក្ខខណ្ឌ រចនាសម្ព័ន្ធ និងប្រភពនៃភាពស្របច្បាប់ដែលទ្រទ្រង់សកម្មភាពលាក់បាំងឧក្រឹដ្ឋកម្ម ជាជាងធ្វើឱ្យកត្តាទាំងនោះចុះខ្សោយ។
យើងមើលឃើញយ៉ាងច្បាស់ថា វិធានការអនុវត្តច្បាប់នៅតែជាសូចនាករដ៏សំខាន់ នៃសកម្មភាពរបស់រដ្ឋអំណាចនៅកម្ពុជា ហើយការវាយតម្លៃជាក់ស្តែងចំនួនបីខាងក្រោមនេះ នឹងជួយកំណត់ថា តើវិធានការទាំងនោះកំពុងធ្វើឱ្យមានការចុះខ្សោយនូវមូលដ្ឋានគ្រឹះដែលទ្រទ្រង់បណ្តាញទាំងនេះ កំណត់សមត្ថភាពក្នុងការបន្តរស់រានមានជីវិតនៃឧក្រឹដ្ឋកម្ម និងបង្កើតឱ្យមានការទទួលខុសត្រូវដែលអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បានដែរឬទេ៖
១- ការទាមទារឱ្យមានការទទួលខុសត្រូវអាចឈានទៅដល់រចនាសម្ព័ន្ធដែលទ្រទ្រង់សកម្មភាពទាំងនោះ៖ កម្ពុជាមានពេលរាប់ទសវត្សរ៍មកហើយដើម្បីរៀនសូត្រពីរបៀបដោះស្រាយ គឺតម្រូវឱ្យមានការតាមដានត្រួតពិនិត្យពីសាធារណជន និងសម្ពាធអន្តរជាតិ។ ផ្ទុយទៅវិញ រដ្ឋបាលរបស់លោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កាន់តែមានភាពប៉ិនប្រសប់ឡើងក្នុងការសម្រេចចិត្តថា ពេលណាត្រូវចាត់វិធានការ ពេលណាត្រូវបន្តទៅមុខដល់កម្រិតណា និងពេលណាត្រូវដកថយវិញនៅពេលដែលសម្ពាធថយចុះ ឬនៅពេលដែលគោលដៅក្នុងរយៈពេលខ្លីត្រូវបានសម្រេច។ ស្ថានភាពនេះអាចបន្លំភ្នែកឱ្យគេមើលឃើញជាក់ស្តែងថាមានការចាត់វិធានការពិតមែន ដោយមិនចាំបាច់ប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនង ប្រភពនៃការការពារ និងផលប្រយោជន៍ស្ថាប័នដែលទ្រទ្រង់ប្រតិបត្តិការឧក្រឹដ្ឋកម្មទាំងនោះឡើយ។ ដូច្នេះ ចំណុចសំខាន់ដែលត្រូវវាយតម្លៃគឺថា តើការយកចិត្តទុកដាក់ និងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងការទាមទារឱ្យមានការទទួលខុសត្រូវ នឹងត្រូវបានបន្តអនុវត្តក្នុងរយៈពេលយូរគ្រប់គ្រាន់ និងមានភាពជាក់លាក់គ្រប់គ្រាន់ដែរឬទេ ដើម្បីឈានទៅដល់ ការរំលាយរចនាសម្ព័ន្ធទ្រទ្រង់ឧក្រឹដ្ឋកម្មទាំងនោះ ជាជាងការបណ្តោយឱ្យបន្តរង្វង់នៃការឆ្លើយតបដដែលៗ បែបត្រឹមតែគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ និងបន្តរក្សាទុកនូវប្រព័ន្ធដដែលនោះ។
២- ប្រព័ន្ធនេះបាត់បង់សមត្ថភាពក្នុងការផ្លាស់ប្តូរទីតាំង និងលទ្ធភាពបង្កើតឡើងវិញ៖ របបនេះបានកសាងប្រព័ន្ធមួយដែលរចនាឡើងដើម្បីត្រៀមទប់ទល់គ្រប់អន្តរាគមន៍ និងអាចបន្តដំណើរការបាន ទោះបីជាមានវិធានការបង្ក្រាបក៏ដោយ។ សកម្មភាពរបស់ប្រព័ន្ធនេះអាចផ្លាស់ប្តូរទីតាំងបានយ៉ាងងាយ និងអាចជ្រៀតចូលទៅក្នុងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងបណ្តាញពាណិជ្ជកម្ម ឬអចលនទ្រព្យ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យសកម្មភាពឧក្រិដ្ឋកម្មនៅតែបន្តកើតមាន ទោះបីជាបុគ្គលពាក់ព័ន្ធត្រូវបានដកចេញ ឬទីតាំងជាក់លាក់ណាមួយត្រូវបានបិទក៏ដោយ។
នៅខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ សហរដ្ឋអាមេរិក និងចក្រភពអង់គ្លេសបានប្រកាសដាក់ទណ្ឌកម្មជាទ្រង់ទ្រាយធំ និងវិធានការអនុវត្តច្បាប់ផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុប្រឆាំងនឹងបណ្តាញឆបោកនៅកម្ពុជា។ របបនេះបានឆ្លើយតបដោយប្រកាសថា រដ្ឋអំណាចបានបិទទីតាំងឆបោកជិត ២០០កន្លែង។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បន្ទាប់ពីការប្រកាសនេះ របាយការណ៍អន្តរជាតិរកឃើញថា សកម្មភាពជាច្រើនបានផ្លាស់ប្តូរទីតាំងទៅកន្លែងផ្សេង ដែលបង្ហាញថាវិធានការបង្ក្រាបគ្រាន់តែរំខានដល់ផ្នែកខ្លះនៃប្រព័ន្ធនោះតែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែមិនបានលុបបំបាត់សមត្ថភាពរបស់ប្រព័ន្ធនោះ មិនឱ្យបង្ករបង្កើតឧក្រឹដ្ឋកម្មឡើងវិញនោះទេ។
៣- ការទទួលខុសត្រូវក្លាយជារឿងធម្មតា និងអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បាន៖ សកម្មភាពបណ្តោះអាសន្នដែលធ្វើឡើងដោយរបបលោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការលាតត្រដាងជាសាធារណៈ និងសម្ពាធអន្តរជាតិ គឺជាការអនុវត្តធម្មតា និងអាចប៉ាន់ស្មានបាន។ ទោះបីជាសកម្មភាពទាំងនេះអាចចាត់ទុកថាជាសញ្ញានៃវឌ្ឍនភាពក៏ដោយ ប៉ុន្តែសំណួរដ៏សំខាន់ជាងនេះទៅទៀតនោះគឺថា តើការអះអាងរបស់រដ្ឋាភិបាលអំពីវឌ្ឍនភាពនេះអាចផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយឯករាជ្យបានដែរឬទេ។ ដោយសារតែជនរងគ្រោះជារឿយៗ ផ្តល់នូវទស្សនៈដ៏ច្បាស់លាស់បំផុត ពីដំណើរការនៃការអនុវត្តជាក់ស្តែង ជនរងគ្រោះទាំងនោះក៏ដើរតួជាឧបករណ៍វាស់វែងដ៏ច្បាស់លាស់មួយផងដែរ ដើម្បីដឹងថាវឌ្ឍនភាពដែលបានអះអាងនោះគឺជាការពិតឬយ៉ាងណា។ ការអនុវត្តប្រកបដោយអត្ថន័យជាវិជ្ជមាន និងនិរន្តរភាព នឹងកាន់តែអាចមើលឃើញច្បាស់ នៅពេលដែលការស៊ើបអង្កេតត្រូវបានធ្វើឡើងដោយសកម្ម (proactive) ជនរងគ្រោះត្រូវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណ និងការពារយ៉ាងជាប់លាប់ ហើយកម្ពុជាសហការយ៉ាងពេញលេញជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក តាមរយៈការស៊ើបអង្កេត ការសាកសួរ និងការចែករំលែកព័ត៌មានសម្ងាត់ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យផ្ទៀងផ្ទាត់លទ្ធផលបាន ជាជាងការទទួលយកតែសេចក្តីប្រកាសរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះ។
ទោះបីជាកំណត់សម្គាល់នេះឆ្លើយតបជាពិសេសទៅនឹងសូចនាករទីបួនដែលបានស្នើឡើង ដែលផ្អែកលើស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៅនឹងកន្លែង ក៏ដោយ ក៏ការសន្និដ្ឋានជារួមអាចអនុវត្តបានចំពោះសូចនាករទាំងបួននោះដែរ។ សកម្មភាពឆបោក រួមជាមួយនឹងកង្វល់ទូលំទូលាយពាក់ព័ន្ធនឹងអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដី បានរួមចំណែកធ្វើឱ្យមានអស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ គឺជាសញ្ញាបង្ហាញពីការបរាជ័យផ្នែកអភិបាលកិច្ច និងការទទួលខុសត្រូវក្នុងកម្រិតធំជាងនេះ ព្រមទាំងបង្ហាញឱ្យឃើញនូវបញ្ហាប្រឈមដ៏ធំមួយផងដែរ។ នៅក្នុងបរិបទនៃប្រទេសកម្ពុជា ការឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហាទាំងនេះបង្ហាញឱ្យឃើញថា ប្រព័ន្ធដឹកនាំបែបផ្តាច់ការសម័យថ្មីអាចសម្របខ្លួនទៅនឹងសម្ពាធ បង្កើតឱ្យមានសកម្មភាពដែលអាចមើលឃើញជាក់ស្តែង និងពង្រឹងភាពស្របច្បាប់របស់រដ្ឋអំណាចឱ្យបានកាន់តែខ្លាំងឡើង ដោយមិនចាំបាច់នាំមកនូវកំណែទម្រង់ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងនិរន្តរភាពនោះទេ។ នៅពេលដែលប្រព័ន្ធឧក្រឹដ្ឋកម្មទាំងនោះវិវត្តទៅមុខ ការវាយតម្លៃ និងការអនុវត្តវិធានការនានារបស់ សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏ចាំបាច់ត្រូវវិវត្តទៅតាមនោះដែរ។